Wpływ klimatyzacji i ogrzewania na błony śluzowe nosa i gardła

Ten artykuł przeczytasz w około 7 minut

Suchość, drapanie w gardle, podrażnienie nosa i katar pojawiający się po wejściu do klimatyzowanego pomieszczenia to częste sygnały, że nasze błony śluzowe reagują na zmiany temperatury i wilgotności. Często pojawia się pytanie, dlaczego latem, mimo braku wychłodzenia organizmu, rozwija się ból gardła albo suchość nosa. Z kolei zimą, w sezonie grzewczym, nasilają się problemy z przesuszoną śluzówką i poranną chrypką. W artykule wyjaśniamy, jak działają te mechanizmy i jak chronić gardło oraz nos w zmiennych warunkach środowiskowych.

Czym są błony śluzowe i jak reagują na suche powietrze?

Błony śluzowe nosa i gardła odpowiadają za filtrację powietrza, ogrzewanie oraz ochronę przed drobnoustrojami. Produkują śluz, który zatrzymuje zanieczyszczenia, a znajdujące się na nich rzęski odprowadzają je na zewnątrz. Gdy powietrze jest suche, dochodzi do utraty wilgoci. Wskutek tego pojawia się suchość błon śluzowych, co sprzyja różnym infekcjom i podrażnieniom.

Specjaliści wskazują, że przesuszenie śluzówki zwiększa jej podatność na mikrourazy, a nawet niewielka zmiana wilgotności może wywoływać dyskomfort i drapanie w gardle – zwłaszcza u osób, które dużo mówią lub pracują w klimatyzowanych pomieszczeniach [1].

Jak klimatyzacja wpływa na śluzówkę nosa i gardła?

W ostatnich latach wiele osób zauważa, że klimatyzacja a zdrowie to zagadnienie omawiane coraz częściej. W klimatyzowanych pomieszczeniach powietrze jest chłodzone i osuszane, co prowadzi do szybkiego wyparowywania wilgoci z błon śluzowych. Dodatkowo zbyt rzadkie czyszczenie klimatyzacji może skutkować obecnością alergenów i mikroorganizmów, które dodatkowo nasilają objawy podrażnienia [2].

Nie bez znaczenia jest również szok termiczny – gwałtowne wejście z gorącego otoczenia do chłodnego pomieszczenia osłabia lokalne mechanizmy obronne. To właśnie wtedy wiele osób opisuje swoje dolegliwości jako przeziębienie od klimatyzacji, choć najczęściej wynika ono z przesuszenia i podrażnienia śluzówek. Według specjalistów z portalu i-Apteka.pl to właśnie wtedy najczęściej pojawia się ból gardła związany z klimatyzacją [3].

Klimatyzacja a suchość gardła

Dlaczego klimatyzacja powoduje suchość gardła? Niska wilgotność i temperatura w pomieszczeniu sprawiają, że powietrze szybciej wysusza delikatne struktury gardła. Stąd częste pytania pacjentów: czy klimatyzacja wysusza gardło? Badania i obserwacje potwierdzają, że tak – suche powietrzepowoduje utratę warstwy ochronnej śluzu, a to prowadzi do podrażnienia i bólu.

Mechanizm ten jest jednym z głównych powodów, dla których wpływ klimatyzacji na błony śluzowe nosa i gardła jest tak wyraźny. Gdy śluzówka traci wilgoć, staje się bardziej podatna na działanie wirusów, a jej regeneracja trwa dłużej [4].

Suchość jamy ustnej i nosa – skąd się bierze?

W sezonie grzewczym wilgotność w mieszkaniu może spadać do bardzo niskich wartości, co sprzyja takim problemom jak suchość jamy ustnej w sezonie grzewczym oraz poranna chrypka. Suchość w ustachnasila pragnienie i uczucie podrażnienia gardła.

Przesuszone powietrze wpływa nie tylko na gardło, ale też na błonę śluzową nosa. Suchość nosa od klimatyzacji może prowadzić do uczucia zatkania nosa, podrażnienia, a nawet epizodów krwawienia. Zmniejszona produkcja śluzu sprawia, że drobnoustroje mają ułatwiony dostęp do dróg oddechowych.

Według danych specjalistycznych opublikowanych na portalu Alfamedica, przewlekłe przesuszenie nosa sprzyja również zapaleniu zatok, które często nasila się w okresie intensywnego korzystania z klimatyzacji [5].

Jak ogrzewanie wpływa na suchość w gardle?

Zimą pojawia się inny problem – ogrzewanie i związana z nią suchość w gardle – to związek, który łatwo zauważyć w każdym domu. Gorące, suche powietrze w pokojuna skutek działania kaloryferów wysusza śluzówkę równie mocno jak klimatyzacja. Dlatego też wiele osób budzi się rano z suchym gardłem, chrypką lub uczuciem drapania.

W sezonie grzewczym wilgotność w mieszkaniu może spadać nawet poniżej 30%, co jest wartością porównywalną do pustynnego klimatu. Nic więc dziwnego, że osoby szczególnie wrażliwe odczuwają znaczny dyskomfort [8].

Domowe sposoby nawilżania śluzówki

W łagodzeniu dyskomfortu ważne jest regularne nawilżanie powietrza. Można to osiągnąć poprzez:

• nawilżacze powietrza,
• częste wietrzenie,
• rozwieszanie wilgotnych ręczników,
• picie ciepłych napojów,
• inhalacje z soli fizjologicznej.

Dodatkowo warto unikać zbyt intensywnego korzystania z klimatyzacji oraz ograniczać nagłe zmiany temperatury. Domowe sposoby mogą realnie poprawić nawilżenie śluzówek i komfort oddychania, zapobiegając w ten sposób suchości w ustach w sezonie grzewczym.

Produkty wspierające nawilżenie gardła

W okresach zwiększonej suchości powietrza pomocne mogą być preparaty o działaniu nawilżającym. Popularnym wyborem są pastylki nawilżające, takie jak pastylki na chrypkę Fervex Phyto Gardło i Kaszel, które – zgodnie z informacjami producenta – tworzą ochronną warstwę na błonie śluzowej i pomagają łagodzić drapanie w gardle [6].

Wspomagająco stosowany jest też spray Fervex Phyto Ból Gardła, który przynosi ulgę przy podrażnieniach i suchości, zwłaszcza gdy objawy nasilają się po przebywaniu w klimatyzowanych pomieszczeniach [7]. Takie preparaty nie usuwają przyczyny problemu, ale pomagają szybko zmniejszyć dyskomfort i wspierają regenerację śluzówki.

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Choć suchość i podrażnienie gardła w większości przypadków mają łagodne podłoże, są sygnały, które wymagają konsultacji lekarskiej:

• nawracające bóle gardła,
• kaszel utrzymujący się dłużej niż 10-14 dni,
• częste infekcje zatok,
• krwawienia z nosa,
• nasilone pieczenie mimo domowych metod,
• trudności z oddychaniem lub przełykaniem.

Takie objawy mogą świadczyć o przewlekłym stanie zapalnym lub zaburzeniach wymagających leczenia specjalistycznego.

Jak długofalowo chronić błony śluzowe?

W celu utrzymania dobrej kondycji naszych błon śluzowych przez cały rok, warto utrzymywać odpowiednią wilgotność powietrza, unikać skrajnych różnic temperatur, regularnie czyścić klimatyzację, dbać o nawodnienie, stosować preparaty nawilżające gardło w okresach podrażnienia oraz w sezonie grzewczym ograniczać przegrzewanie pomieszczeń. Proste działania profilaktyczne chronią śluzówkę i zmniejszają ryzyko podrażnień, dzięki czemu zarówno latem, jak i zimą można uniknąć uciążliwych problemów z gardłem i nosem.

Bibliografia

[1] Melisa.pl. Jak klimatyzacja wpływa na śluzówkę gardła. Dostęp: 28 listopada 2025.
https://melisa.pl/porady/jak-klimatyzacja-wplywa-na-sluzowke-gardla/

[2] DOZ. Zagrożenia nieczyszczonej klimatyzacji. Dostęp: 28 listopada 2025.
https://www.doz.pl/czytelnia/a18399-Jakie_zagrozenia_niesie_nieczyszczona_klimatyzacja 

[3] i-Apteka.pl. Przeziębienie od klimatyzacji – jak go uniknąć. Dostęp: 28 listopada 2025.
https://www.i-apteka.pl/Przeziebienie-od-klimatyzacji-jak-go-unikac-i-szybko-wyleczyc-blog-pol-1686055838.html

[4] Cefarm24. Ból gardła od klimatyzacji. Dostęp: 28 listopada 2025.
https://www.cefarm24.pl/czytelnia/zdrowie/bol-gardla-od-klimatyzacji-top-10-preparatow/

[5] Alfamedica. Zapalenie zatok a klimatyzacja. Dostęp: 28 listopada 2025.
https://www.alfamedica.med.pl/zapalenie-zatok-spowodowane-dzialaniem-klimatyzacji/

[6] Apteline. Fervex Phyto Gardło i Kaszel – pastylki. Dostęp: 28 listopada 2025.
https://apteline.pl/fervex-phyto-gardlo-i-kaszel-20-pastylek-do-ssania

[7] FervexPhyto.pl. Spray Fervex Phyto Ból Gardła. Dostęp: 28 listopada 2025.
https://www.fervexphyto.pl/fervex-phyto-bol-gardla/

[8] Lwie Zdrowie. Klimatyzacja a infekcje dróg oddechowych – jak chronić gardło i zatoki. Dostęp: 28 listopada 2025.
https://www.lwiezdrowie.pl/artykuly/klimatyzacja-a-infekcje-drog-oddechowych-jak-chronic-gardlo-i-zatoki.html